Data publikacji : 31.08.2026

Życie kulturalne i rozrywkowe na północnym Mazowszu w latach 1900–1914

Abstrakt

Rozprawa (esej naukowy) jest próbą przedstawienia przejawów polskiej aktywności kulturotwórczej i rozrywkowej na terenie byłej rosyjskiej guberni płockiej i trzech powiatów północnomazowieckich: ciechanowskiego, mławskiego i przasnyskiego w pierwszych latach XX w., także tych bezpośrednio poprzedzających wybuch I wojny światowej. W pierwszym rzędzie prezentuje dokonania lokalnych amatorów-artystów, ale i rzesze przyjezdnych artystów zawodowych wystawiających na deskach powiatowych komediowe i dramatyczne przedstawienia amatorskie oraz profesjonalne sztuki teatralne. Jest też próbą usystematyzowania koncertów orkiestrowych i występów wokalno-instrumentalnych oraz deklamacyjnych, na których poprzez orkiestry dęte, chóry, występy solowe i w duetach oraz grę instrumentalną przeważnie na skrzypcach i na fortepianie realizowano programy ukulturalniania w rozrywce miejscowej publiczności. W następnej kolejności w chronologicznym wciąż ujęciu sportretowano kilku pomniejszych, choć równie ważnych aktywności artystycznych mających za cel tworzenie zrębów kultury wyższej takich jak malarstwo i rzeźbę, cyrk obwoźny, loterie fantowe, bale towarzyskie, zabawy ludowe z potańcówkami, tradycyjne majówki z wyprawami krajoznawczymi. Na koniec w splot tradycyjnych formuł publicznego spędzania wolnego czasu wpleciono najnowsze publiczne nowinki technologiczne, które także wówczas przyciągały rzesze publiczności i gapiów. Wreszcie, wszystko to, co zostaje wyżej w naukowym skrócie omówione, spuentowano ponadczasową konkluzją, a i w patriotycznej otoczce wtedy jeszcze żywej jak żywymi są czasem niknące obrazy.

Słowa kluczowe:

teatr amatorski, przedstawienie amatorskie, koncert wokalny, towarzystwo śpiewacze, koncert muzyczny, chór, występy deklamacyjne, cyrk, loteria fantowa, bal towarzyski, zabawa ludowa, majówka, wycieczka krajoznawcza, oświetlenie ulic, latarnia magiczna, fotoplastykon, kinematograf, północne Mazowsze, Ciechanów, Mława, Przasnysz, Muzeum Rolnictwa i Przemysłu



Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

pdf

Zasady cytowania

Mysiakowski, M. (2026). Życie kulturalne i rozrywkowe na północnym Mazowszu w latach 1900–1914. Studia Mazowieckie, 21(1), 103–134. https://doi.org/10.54539/sm.139


Wskaźniki altmetryczne


Cited By

Cited by / Share


Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.


Redakcja czasopisma

Redakcja „Studiów Mazowieckich”
ul. Narutowicza 9
06-400 Ciechanów
tel. + 48 (23) 672 20 50 wew. 2150
email: studia.mazowieckie@pansim.edu.pl
O platformie:
Copyright 2023 by
OJS Support and Customization by LIBCOM
Platform & workfow by OJS/PKP