Rozprawa (esej naukowy) jest próbą przedstawienia przejawów polskiej aktywności kulturotwórczej i rozrywkowej na terenie byłej rosyjskiej guberni płockiej i trzech powiatów północnomazowieckich: ciechanowskiego, mławskiego i przasnyskiego w pierwszych latach XX w., także tych bezpośrednio poprzedzających wybuch I wojny światowej. W pierwszym rzędzie prezentuje dokonania lokalnych amatorów-artystów, ale i rzesze przyjezdnych artystów zawodowych wystawiających na deskach powiatowych komediowe i dramatyczne przedstawienia amatorskie oraz profesjonalne sztuki teatralne. Jest też próbą usystematyzowania koncertów orkiestrowych i występów wokalno-instrumentalnych oraz deklamacyjnych, na których poprzez orkiestry dęte, chóry, występy solowe i w duetach oraz grę instrumentalną przeważnie na skrzypcach i na fortepianie realizowano programy ukulturalniania w rozrywce miejscowej publiczności. W następnej kolejności w chronologicznym wciąż ujęciu sportretowano kilku pomniejszych, choć równie ważnych aktywności artystycznych mających za cel tworzenie zrębów kultury wyższej takich jak malarstwo i rzeźbę, cyrk obwoźny, loterie fantowe, bale towarzyskie, zabawy ludowe z potańcówkami, tradycyjne majówki z wyprawami krajoznawczymi. Na koniec w splot tradycyjnych formuł publicznego spędzania wolnego czasu wpleciono najnowsze publiczne nowinki technologiczne, które także wówczas przyciągały rzesze publiczności i gapiów. Wreszcie, wszystko to, co zostaje wyżej w naukowym skrócie omówione, spuentowano ponadczasową konkluzją, a i w patriotycznej otoczce wtedy jeszcze żywej jak żywymi są czasem niknące obrazy.
Zasady cytowania
Cited by / Share
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.